Energiemanagement is de laatste jaren steeds populairder aan het worden. “Manage your energy, not your time” is het veel gehoorde uitspraak. Als je energie hoog is krijg je namelijk meer gedaan én ervaar je meer voldoening. En als je energie laag is, dan komt er niks uit je handen, hoe goed je je tijd ook probeert in te delen. Waar tijd onveranderlijk is – er zitten nu eenmaal altijd 24 uur in een dag – kun je energie actief beïnvloeden en managen. Natuurlijk blijft het ook belangrijk dat je je tijd goed indeelt. Maar als je je energie gaat managen wordt het écht interessant. Dit betekent overigens niet dat je constant ‘aan’ moet staan; juist ontspanning is essentieel voor een goed energiemanagement. In deze blog deel ik hoe je dit kunt aanpakken en waarom het zo’n krachtig hulpmiddel is voor een vitaal leven.

Energie Managen: Regie over je Levensenergie

Energie managen, het woord zegt het al. Je neemt de regie over jouw energie. Over jouw levensenergie. De laatste jaren heb ik hier heel veel workshops over gegeven en het blijft een interessant onderwerp. Want hoe boeiend is dat, dat jij dus invloed hebt op hoeveel levensenergie jij hebt. Na mijn eigen burn-out ben ik mij gaan verdiepen in energiemanagement en ik heb er veel opleidingen in gevolgd. Natuurlijk weet ik ook veel van tijdmanagement, maar dat valt in het niet bij wat energiemanagement mij oplevert. Het heeft mijzelf zoveel energie gegeven en nog steeds pas ik veel dingen dagelijks toe! Zo ben ik veel bewuster en gezonder gaan eten, meer gaan bewegen, mediteer ik dagelijks 45 minuten en zie ik rust als iets heel fijns (in plaats van dat ik altijd nuttig bezig wil zijn). Dit zijn zomaar wat basics, hieronder vind je meer diepgang. Het heeft mijn levenskwaliteit enorm verhoogd. Dit managen is een vorm van levenskunst. Ik neem je er graag in mee. Als je hoog in je energie zit heeft dat veel voordelen.

Voordelen van hoog in je energie zitten

• Gemakkelijker loslaten
• Kansen en oplossingen zien
• Productiever werken met hoge focus
• Minder fouten, hogere kwaliteit
• Minder fouten en hogere kwaliteit in je werk
• Meer in het hier en nu leven
• Lichter, vrolijker en compassievoller zijn

Dit zijn natuurlijk allemaal mooie dingen. Zijn er dan ook nadelen aan energie managen? In mijn optiek niet, buiten dat het wat tijd, aandacht en bewuste keuzes vraagt.

Tijd Managen versus Energie Managen

Met je tijd managen is helemaal niks mis. Ten eerste kan het gewoonweg heel slim zijn om dit te doen. Ten tweede geloof ik dat het je echt wel wat op kan leveren. De Eisenhower Matrix is een bekende tool in tijdmanagement, en dit wordt nog steeds veel gebruikt. In een eerdere blog kun je hier meer over lezen. Op lange termijn echter, ben ik van mening dat het slimmer is om vooral je energie te managen. Want ken je dat, dat je gewoon een slechte dag hebt. Dat er niks uit je handen komt, je wilt wel, maar je hebt zoveel aan je hoofd. Het komt er gewoon allemaal niet uit. Of als je heel slecht hebt geslapen en je bent zo moe dat je moeite hebt je ogen open te houden. Het managen van je levensenergie zorgt er voor dat het je ook echt lukt om je tijd te managen.

Hoe Begin je met Energie Managen?

Wil je vandaag al starten met energiemanagement? De eerste stap is inchecken bij jezelf: hoe gaat het nu echt met je? Dit is de basisvoorwaarde voor goed energiemanagement, en het begint vaak bij je ademhaling. Neem even een moment om te voelen hoe je adem in- en uitstroomt. Je hoeft niets te veranderen, simpelweg observeren en aanwezig zijn is genoeg. Dit proces helpt je automatisch om stil te staan bij hoe het met je gaat.

Door gedurende de dag af en toe bij je ademhaling stil te staan, houd je de verbinding met jezelf. Van hieruit wordt het makkelijker om op te merken wanneer je je grenzen bereikt. Je bent bewuster, en daardoor kun je keuzes maken die je energie opbouwen in plaats van afbreken.

Regie over jouw energie: bewust kiezen

Regie over je energie betekent ook bewust kiezen. Als je bijvoorbeeld voelt dat je fysiek over je grenzen aan het gaan bent met sporten dan merk je dat op doordat je bent ingecheckt bij jezelf. Ten eerste is het belangrijk dat je dat opmerkt, dat je daar bewust van bent. Daarna is het van belang dat je hier ook de regie op neemt. Dit doe je door te stoppen met sporten, en de volgende keer weer verder op te bouwen. Bewustwording is één ding, maar het is wel van belang dat daar de juiste actie op volgt. Dat het een bewuste keuze is waarbij je de gevolgen accepteert. Soms houdt dit in dat het kiezen uit twee kwaden is, en dan kies je de minst erge. Het vershil is met het niet managen van jouw energie is dat een bewuste keuze is in plaats van dat je door de waan van de dag geleid wordt.

Keuzes Maken voor je Energieniveau

Hoe het er met jouw energieniveau voor staat is het gevolg van jouw keuzes. Kies jij voor die appel of toch voor de kroket? Kies jij om uit te hoog verantwoordelijkheidsgevoel alle gaten dicht te lopen waardoor je uitgeput bent of zeg je nee, dat red ik helaas niet. Het is jouw keuze, je mag kiezen voor die kroket of de uitputting, die neem je dan op de koop toe. Omdat het een bewuste keuze was. Je maakt heel de dag door keuzes. Hoe je je tijd indeelt, wat je eet, wat je drinkt, wat je zegt, of je gaat sporten of niet. Je hebt met iedere keuze de mogelijkheid om je energieker te gaan voelen of minder energiek. Ik wil niet zeggen dat je door moet draven en een health foodie zou moeten worden en altijd de meest duurzame keuze zou moeten maken. Soms is het heerlijk om even te kiezen voor makkelijk en iets slechts. Een goede mix en jouw balans net iets meer naar meer energie brengen is waarschijnlijk al meer dan genoeg.

De Beste Tips voor Energiebalans: Fysieke, Mentale, Spirituele en Emotionele Energie

Energiebalans bereik je niet door alleen op één energiebron te focussen, maar door ze samen te laten werken. De balans tussen fysieke, mentale, spirituele en emotionele energie helpt je om op alle vlakken veerkrachtig en vitaal te blijven. Hieronder ga ik in op de beste tips per energiecategorie en hoe deze met elkaar in verband staan. Persoonlijk pas ik dit nog altijd toe. Als ik weinig energie heb, vraag ik mij altijd af op welke energiebron ik mij kan richten. En hoe het verband is.

1. Fysieke Energie: De Basis voor Je Vitaliteit

Tips:

• Begin je dag met beweging: Een korte ochtendwandeling of een paar stretches helpen om je lichaam wakker te maken, waardoor je je dag energieker begint.
• Zorg voor regelmatige ontspanning: Een massage, saunabezoek of een rustige yoga-sessie helpt om opgebouwde spanning in je spieren los te laten en brengt ontspanning.
• Sport wekelijks: Door regelmatig te bewegen versterk je je fysieke conditie en verhoog je je uithoudingsvermogen.

Hoe het samenhangt: Fysieke energie is de basis die de andere energieën ondersteunt. Als je goed voor je lichaam zorgt, heb je meer capaciteit om mentaal helder te blijven, spiritueel in balans te zijn en emotioneel stabieler te reageren.

2. Mentale Energie: Ruimte voor Helderheid

Tips:

• Meditatie en mindfulness: Mindfulness helpt om je gedachten te kalmeren en zorgt voor mentale helderheid, zodat je niet overspoeld raakt door dagelijkse beslommeringen.
• Dagelijks journalen: Door je gedachten op papier te zetten, krijg je overzicht. Dit helpt om piekergedachten te ordenen en los te laten.
• Regelmatig een ‘mentale schoonmaak’: Plan momenten om je gedachten te ‘resetten’ door te wandelen of tijd in stilte door te brengen.

Hoe het samenhangt: Mentale rust ondersteunt een beter fysiek herstel, want minder stress en piekeren betekent een lagere belasting voor je lichaam. Spiritueel krijg je meer ruimte om je aandacht te richten op wat belangrijk voor je is, en emotioneel blijf je stabieler als je gedachten geordend zijn.

3. Spirituele Energie: Verbinding met Jezelf en Je Waarden

Tips:

• Maak tijd voor inspiratie en bezinning: Bezoek plekken of doe activiteiten die je inspireren, zoals een museum, de natuur of een plek die je rust geeft.
• Volg je passie en waarden: Besteed tijd aan projecten of hobby’s die aansluiten bij je kernwaarden en geven betekenis aan je leven.
• Breng tijd door in de natuur: De natuur werkt kalmerend en geeft ruimte voor reflectie, wat je dichter bij jezelf brengt.

Hoe het samenhangt: Spirituele energie versterkt mentale rust en geeft je een doel dat jouw emotionele stabiliteit versterkt. Wanneer je in lijn leeft met je waarden, blijf je emotioneel steviger staan en kun je makkelijker fysieke energie opbrengen voor wat écht belangrijk voor je is.

4. Emotionele Energie: Je Emoties Toelaten en Balans Vinden

Tips:

• Laat emoties toe zonder oordeel: Voel wat je voelt en geef jezelf toestemming om het te ervaren. Emoties erkennen helpt om lading los te laten.
• Omring jezelf met positieve energie: Tijd doorbrengen met vrienden, lachen en luisteren naar je favoriete muziek zijn krachtige manieren om je emotionele energie te versterken.
• Momenten van vreugde creëren: Dansen, humor of gewoon iets doen wat je leuk vindt, helpt om op te laden en je emoties te balanceren.

Hoe het samenhangt: Emotionele energie beïnvloedt direct je fysieke gesteldheid. Onverwerkte emoties kunnen spanning veroorzaken, wat zowel fysiek als mentaal vermoeiend is. Door je emotionele energie te verzorgen, creëer je ruimte voor mentale helderheid en spirituele voldoening.

De Verbanden: Hoe Fysieke, Mentale, Spirituele en Emotionele Energie elkaar Versterken

Door op al deze energieniveaus in te zetten, ontstaat een krachtige, zelfversterkende balans:

• Fysieke energie fungeert als de fundering voor de andere energievormen. Wanneer je fysiek in balans bent, kun je mentale en emotionele energie beter verwerken.
• Mentale helderheid zorgt ervoor dat je prioriteiten kunt stellen en keuzes kunt maken die spiritueel en emotioneel bij je passen.
• Spirituele vervulling geeft richting en betekenis aan je inspanningen op fysiek en mentaal gebied, waardoor je acties in lijn blijven met wie je bent.
• Emotionele stabiliteit bevordert een ontspannen lichaam en geest, wat een positieve impact heeft op je fysieke gezondheid en mentale rust.

Door regelmatig tijd te nemen voor elk type energie, creëer je een duurzame balans die je helpt om energieker, veerkrachtiger en bewuster door het leven te gaan. Al in eerdere blogs heb ik hier over geschreven dus lees die gerust even na. Hoe is jouw energiebalans? Als je iedere energie een cijfer van 0 tot 10 mag geven, hoe kom je dan uit?

Leuke ideeën voor een betere energiebalans

Een aantal voorbeelden hoe je jouw vier soorten energie kunt managen.

Tips voor meer Fysieke energie

• dagelijks wandelen
• genoeg slapen
• maak dagelijks een salade
• dagje sauna
• boek eens een massage
• ga naar de sportschool

Tips voor meer Mentale energie

• meditatie en mindfulness
• na een lange strandwandeling is je hoofd leeg
• ga schrijven in een journal
• piekerkwartiertje
• vorm je visie
• geef je verstand een koosnaam zodat je meer afstand krijgt van je gedachten (mijn verstand heet Truus)
• voed je mind met inspirerende boeken

Tips voor meer Spirituele energie

• connect met de natuur
• meditatie of mindfulness
• ga naar inspirerende plekken
• volg je passie
• zorg dat je tijd besteed aan een hobby
• leef volgens je waarden
• draag bij aan iets wat belangrijk is voor je

Tips voor meer Emotionele energie

• sta emoties toe, druk ze niet weg. Boos is boos, verdriet is verdriet, angst is angst.
• voelen en doorvoelen
• humor en lachen
• spreek af met vrienden
• muziek
• dans

Wat zijn de negatieve gevolgen van je energie niet goed managen?

Je energie niet goed regelen of managen heeft vaak serieuze gevolgen, en meestal merk je die pas als het eigenlijk al te laat is. Wanneer je niet bewust omgaat met je energiebalans, loop je het risico om langzaam op te branden (burn-out). Misschien herken je het wel: het gevoel van altijd “moeten” en jezelf pushen, ook al schreeuwt je lichaam om rust. Steeds nuttig bezig moeten zijn, altijd aan willen blijven staan zijn ook veelgehoord in mijn coachingspraktijk. Op je werk vrolijk zijn, en vervolgens thuis een kort lontje hebben tegen je partner of kinderen ook.

Hier zijn een paar veelvoorkomende gevolgen van slecht energiemanagement:

• Chronische vermoeidheid en uitputting: Als je meer energie verbruikt dan dat er bij komt (oplaadt), raakt je lichaam uitgeput. En uitputting kan overgaan in chronische vermoeidheid. Hoe meer je negeert wat je lichaam en geest nodig hebben, hoe groter de kans dat je uiteindelijk volledig opbrandt.
• Lichamelijke klachten: Stress en het constant in de hoogste versnelling staan kunnen zich ook fysiek uiten. Veel mensen ervaren klachten zoals hoofdpijn, spierpijn, spijsverteringsproblemen en soms ook hartkloppingen. Het lichaam blijft signalen sturen totdat je besluit om stil te staan en je lijf en de signalen serieus te nemen. Het gaat steeds harder roepen en uiteindelijk schreeuwen tot je tot stilstand wordt gedwongen.
• Emotionele uitputting en prikkelbaarheid: Een disbalans in je energie kan leiden tot een constante prikkelbaarheid of emotionele onbalans. Misschien herken je het wel, dat je je makkelijk irriteert aan collega’s, het verkeer etc. Het wordt lastiger om vriendelijk te blijven voor jezelf en de mensen om je heen, wat uiteindelijk kan leiden tot spanningen in relaties en gevoelens van eenzaamheid. Het is goed te beseffen dat dit niet is wie je werkelijk bent, het komt echt door de uitputting en geeft daardoor gevoelens die je normaal niet hebt. Besef dat de verandering die je zoekt, altijd in jezelf zit en probeer het dus niet teveel in de buitenwereld te zoeken maar meer in jouw eigen zelfzorg, zelfliefde en neem rust.
• Verlies van Focus en Passie: Zonder de juiste energie wordt het moeilijker om je te concentreren en focus te hebben. Je kunt dingen moeilijker loslaten, ziet steeds vaker beren op de weg en raakt het zicht op wat jou gelukkig en blij maakt kwijt. Het gevolg? Een verminderd gevoel van vervulling en passie voor wat je doet.

Waarom is energiemanagement cruciaal?

Energiebalans is de basis voor een vitaal en vervullend leven. Ik noem het levenskunst als je dit goed weet te managen. Wanneer je goed voor je energie zorgt, merk je dat je meer grip krijgt op je eigen welzijn en veerkrachtiger in het leven staat. Je leeft in lijn met wat écht belangrijk voor je is, in plaats van geleefd te worden. Jij bent de leider van je leven.

Hier zijn een paar redenen waarom energiemanagement zo belangrijk is:

• Meer rust en voldoening: Goed energiemanagement helpt je om met rust en overzicht je dagen door te komen. Je kunt beter omgaan met uitdagingen, waardoor je aan het eind van de dag voldoening voelt in plaats van uitgeput te zijn. Je maakt in je lijf dan ook de juiste stofjes aan zoals hormonen en neurotransmitters waardoor de balans in je lijf nog groter wordt.
• Betere gezondheid en veerkracht: Door bewust je energie te managen, versterk je je lichaam en geest. Je bouwt aan een natuurlijke veerkracht en voorkomt dat stress zich opbouwt tot een breekpunt. Op alle gebieden (fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel) kun je beter dealen met alles.
• In lijn leven met je waarden en purpose: energiebalans geeft ruimte om je op jouw persoonlijke waarden en missie te focussen. Het maakt dat je beslissingen kunt nemen die écht bij je passen en je dichter bij jezelf brengen. Zo ervaar je veel zingeving en heb je het gevoel dat wat je doet bijdraagt aan het grotere geheel, en dat maakt je gelukkig.

Zelf aan de slag

Natuurlijk kun je met behulp van dit blog eerst zelf gaan leren voelen. Het reikt te ver om de technieken hier verder uit te leggen, daar zijn ze niet voor bedoelt. De stap naar coaching is vaak erg moedig. Mensen ervaren vaak een drempel en blijven te lang aanmodderen met zelfhulptechnieken. Mijn ervaring is dat het alleen maar erger wordt. Hoe langer het duurt, hoe meer je erin zakt.

Als zelfs tekenen ineens een prestatie wordt

Dit gebeurt vaker dan je misschien denkt. Je begint met een ontspanningsoefening en binnen een paar minuten wil je het alweer goed doen. De lijnen moeten netjes. De kleuren moeten bij elkaar passen. Misschien wil je een mooie tekening maken die je zou kunnen bewaren of laten zien. En ineens heb je van je ontspanningsmoment een nieuw project gemaakt.

Als je dit herkent, gebruik het dan als informatie. Want dezelfde patronen zie je vaak ook elders terug.

Altijd je best doen.

Productief willen zijn.

Jezelf vergelijken.

De lat hoog leggen.

Niet zomaar iets mogen doen omdat het fijn is.

Juist dan kan het waardevol zijn om bewust iets te tekenen wat helemaal nergens toe hoeft te leiden.

Je hoeft het zelfs niet te bewaren.

Een stap verder: tekenen wat je voelt

Je kunt tekenen ook gebruiken om te onderzoeken wat er vanbinnen speelt. Stel jezelf bijvoorbeeld eens de vraag:

Als mijn spanning vandaag een vorm of kleur zou hebben, hoe zou die eruitzien?

En begin.

Misschien teken je harde donkere lijnen. Misschien juist iets kleins. Misschien ontstaat er één grote warboel.

Daarna kun je jezelf een tweede vraag stellen:

Wat heeft deze plek in mij nu nodig?

Meer ruimte?

Zachtheid?

Een grens?

Rust?

Beweging?

Warmte?

Voeg dat toe aan je tekening zonder er te veel over na te denken.

Zo hoeft tekenen niet alleen een mentale activiteit te zijn. Het kan ook een ingang worden naar je lichamelijke en emotionele beleving.

Niet alles hoeft met woorden

We proberen veel in ons leven op te lossen door erover na te denken en te praten. Dat is waardevol, maar het is niet de enige ingang naar verandering. Soms weet je lichaam allang dat je over een grens bent gegaan voordat je hoofd dat wil toegeven. 

Soms voel je verdriet zonder precies te kunnen uitleggen waarom.

Soms weet je diep vanbinnen dat er iets moet veranderen, terwijl je rationeel nog honderd redenen kunt bedenken om alles hetzelfde te laten.

Daarom werk ik in mijn begeleiding niet alleen met het mentale niveau. Duurzaam herstel gaat voor mij over de mens als geheel. Over het fysieke lichaam en het herstellen van energie en veiligheid. Over emoties die ruimte mogen krijgen. En ook over gedachten, overtuigingen en patronen. Of zingeving en de vraag wat werkelijk bij je past.

En uiteindelijk ook over persoonlijk leiderschap: leren luisteren naar die informatie en ernaar durven handelen. Een eenvoudige oefening als mindful tekenen kan soms verrassend duidelijk laten zien hoe jij in het dagelijks leven met jezelf omgaat.

Drie andere manieren om mindful te tekenen

Je hoeft niet altijd vrij te tekenen. Probeer bijvoorbeeld eens:

1. Eén lijn

Zet je pen op het papier en probeer vijf minuten te tekenen zonder hem van het papier te halen. Volg rustig wat er ontstaat.

2. Herhalende vormen

Teken langzaam cirkels, blaadjes, golven, spiralen of andere eenvoudige vormen. Herhaling kan prettig zijn wanneer je hoofd erg actief is.

3. Tekenen in de natuur

Neem een klein schetsboek mee tijdens een wandeling. Ga ergens zitten en teken niet wat je denkt dat je ziet, maar kijk echt. Naar de vorm van een blad, de nerven, de stam van een boom of de beweging van gras.

Je hoeft geen natuurtekening te maken.

Het kijken is de oefening.

Hoe vaak moet je mindful tekenen?

Daar bestaat geen perfecte frequentie voor.

Tien minuten kan al genoeg zijn om even een ander tempo te ervaren. Misschien vind je het prettig om het dagelijks te doen. Misschien gebruik je het juist wanneer je merkt dat je hoofd erg vol zit.

Maak er vooral geen nieuwe verplichting van.

Het doel is niet:

Ik moet iedere dag mindful tekenen omdat dat goed voor mij is.

Het doel is eerder:

Wat zou mij op dit moment helpen om weer even bij mezelf te komen?

Soms is dat tekenen.

Een andere keer wandelen, bewegen, ademhalen, de natuur ingaan, muziek luisteren of gewoon even niets doen.

Herstel zit uiteindelijk niet in één perfecte techniek. Het zit in steeds beter leren herkennen wat jouw systeem nodig heeft en jezelf toestemming geven daarnaar te handelen.

Mindful tekenen bij stress of burn-out

Wanneer je langdurig gespannen, uitgeput of overprikkeld bent, kan mindful tekenen een fijne ondersteunende oefening zijn.

Maar een burn-out ontstaat meestal niet doordat iemand te weinig ontspanningsoefeningen doet.

Daaronder kunnen veel verschillende factoren liggen: langdurige belasting, perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel, moeite met grenzen, onverwerkte emoties, gebeurtenissen uit het verleden, werkdruk, relaties, verlies van zingeving of jarenlang voorbijgaan aan je eigen behoeften.

Daarom kijk ik bij stress- en burn-outcoaching breder.

Niet alleen naar: hoe krijg ik mijn klachten zo snel mogelijk weg?

Maar ook naar:

Wat probeert mijn lichaam mij duidelijk te maken?

Welke patronen houden de spanning in stand?

Wat draag ik al te lang mee?

Waar ga ik steeds over mijn eigen grens?

En hoe wil ik mijn leven eigenlijk vormgeven als ik niet meer alleen vanuit moeten en volhouden leef?

Dat is de beweging van herstellen naar werkelijk veranderen.

Wil je meer rust ervaren?

Merk je dat je veel in je hoofd zit, moeilijk tot rust komt of steeds opnieuw over je eigen grenzen gaat?

Dan kan het waardevol zijn om niet alleen naar de klachten te kijken, maar naar het geheel.

In mijn coaching werken we fysiek, emotioneel en mentaal en kijken we waar passend ook naar zingeving, oude patronen en persoonlijk leiderschap. Niet volgens één vast protocol, maar vanuit wat jij nodig hebt om weer meer rust, energie en regie te ervaren.

De sessies vinden plaats in de natuur rondom Waalwijk of online.

Je kunt vrijblijvend kennismaken om samen te onderzoeken wat er speelt en welke begeleiding daarbij past.