Waarom voel ik mijn emoties niet? Hoe je lichaam emotionele blokkades vasthoudt.

Waarom voel je weinig emoties? En waarom leidt dat tot emotionele blokkades die weer zorgen voor nare gevoelens, mentale en fysieke klachten? Moeilijke emoties, gedachten en lichamelijke sensaties toelaten en voelen is voor veel mensen heel moeilijk. Echt aanwezig zijn bij wat je denkt, voelt en ervaart in je lichaam.
Niet langer vermijden, er tegen vechten, onderdrukken, verdoven of fixen — maar helemaal er laten zijn, volledig toelaten. Vertragen. Vertrouwen. Dat kan ontzettend lastig zijn. We zijn namelijk geprogrammeerd om pijn uit de weg te gaan. We wíllen ons goed voelen. Dus alles wat ongemakkelijk is duwen we liever weg. Maar juist dat zorgt vaak voor klachten. Wanneer je lichaam signalen begint te geven, ofwel in fysieke symptomen of lastige emoties, is de kans groot dat je eerder al iets hebt genegeerd dat gevoeld wilde worden. Of misschien komt het nu pas omhoog, omdat er eindelijk ruimte is. Alsof je jarenlang ballen onder water hield — en ze nu één voor één bovenkomen.

Je lichaam spreekt. Het laat via signalen en sensaties weten wat er gevoeld wil worden.
Daar ligt de sleutel tot echt voelen.

Deze blog is voor jou als je wilt leren voelen.
Voor mensen met psychosomatische klachten, blokkades, vage pijn, stress of burn-out.
Voor iedereen die veel piekert, maar weinig écht voelt.
Ook als je leeft met trauma of een aandoening, kan dit je inzicht geven — of helpen om er milder mee om te gaan.

Wat betekent ‘emoties niet voelen’ eigenlijk?

Veel mensen leven al jaren in een survival-modus. Je herkent het aan herhalende gedachtenloops, aanhoudende stress, psychosomatische klachten, intense lichamelijke sensaties of angst. Niets lijkt echt te verdwijnen. Als je maar af en toe klachten hebt, is het vaak makkelijker om lastige gevoelens of sensaties toe te laten. Maar als je al langere tijd klachten ervaart, is de verleiding groot om strategieën toe te passen om er vanaf te komen. Die werken soms – maar meestal maar even.

Wat er eigenlijk gebeurt, is dat je niet écht de onderliggende primaire emotie voelt en toelaat, maar – vaak onbewust – onderdrukt. Je zet je systeem als het ware even op pauze. Dat lijkt een oplossing. Tot het terugkomt. 

De échte primaire emotie is anders dan de secundaire emotie die je mogelijk nog wel voelt. Stel je partner maakt een opmerking over waarom je nog niet hebt gekookt. Jij voelt de emotie irritatie, dat is een secundaire emotie. Als je dieper door leert te voelen ontdek je dat daar een heel patroon onder zit van afwijzing met in de kern meestal een diepe angst dat je niet goed genoeg bent.

Bekende manieren om jezelf tijdelijk te kalmeren kúnnen zijn: vermijden, ademhalingsoefeningen, positief denken of afleiding zoeken. Misschien heb je al gemerkt dat die technieken op korte termijn helpen, maar daarna juist klachten verergeren. Je blijft dan in de cirkel van klachtenmanagement of stressmanagement — continu bezig met reguleren, managen, controleren.

Uiteindelijk helpt dat niet. Sterker nog: het kan averechts werken. Je lichaam blijft in een chronische staat van stress. Je leeft afgesneden van je lichaam en emoties. 

Emoties zijn de taal van je lichaam

Tip: Je kunt sommige van deze manieren wel inzetten om de scherpe kantjes eraf te halen — bijvoorbeeld even afleiden tot je voldoende ruimte hebt om het wel te doorvoelen.

Jouw lichaam weet wat het doet

Jouw lichaam probeert, zodra het de kans krijgt, onderdrukte emoties en survivalreacties alsnog te verwerken door deze naar boven te brengen. Dit kan heftig zijn. We hebben de neiging dit te onderdrukken omdat een deel van ons het eng of gevaarlijk vindt.

We duwen ze dus (vaak onbewust) weg. Wat je dan krijgt, zijn surrogaat-emoties. Een echo. Secundaire emoties.

• Gevoelens zoals vaag ongemak of onrust
• Gedachten zoals piekeren of zelfkritiek
• Lichamelijke signalen zoals spanning, hoofdpijn of buikpijn

Door te leren voelen en toe te laten — zonder fixen — leer je je zenuwstelsel dat het veilig is om te voelen.

Het begin van echte heling

Het begin van heling is: zijn met alles wat is. Jouw lichaam weet precies wat het moet doen. Jouw lichaam wil altijd de natuurlijke cyclus van een emotie afmaken, en het mooie is, dit gaat allemaal vanzelf!
Zoals een bloem vanzelf weet wanneer hij zijn blaadjes moet laten vallen. Hoe harder je probeert negatieve gevoelens weg te duwen, hoe sterker ze terugkomen. Toestaan betekent: wat er in je lichaam en geest is, er gewoon laten zijn — zonder het te willen veranderen, fixen of oplossen. Al is het maar een paar seconden. Niet omdat we het leuk vinden, maar omdat het oké en veilig is. Elke keer dat je het voelt en je weerstand loslaat, ben je aan het ontladen. Zo spreekt je lichaam met je en zo ga je echt voelen. Zo volg je weer jouw ware natuur!

Your task is not to seek for love, but merely to seek and find all the barriers within yourself that you have built against it”

~Rumi ~

Let op: voorkom hertraumatisering

Als je jezelf blootstelt aan te hoge intensiteit van emoties of pijn, kan dit je hertraumatiseren. In plaats van dat het een herstellende ervaring is wordt het dan helaas een versterkende ervaring. Zorg daarom bij trauma of hevige emoties of pijn voor:

• Goede begeleiding
• Een veilige, neutrale ruimte
• Een gedoseerde aanpak

Neem contact met ons op voor vragen, of plan een kennismaking in. In deze blog schrijven we over het werken met blokkades. Dat is minder intens dan een groot of complex trauma. Vraag jezelf: als ik dit met mijn ogen dicht opnieuw zou gaan beleven alsof het NU gebeurt, is dat dan te hebben? Of komt er meteen veel angst, onrust of paniek omhoog? Is het antwoord dat het te hebben is, dan kun je hier waarschijnlijk ook wel zelf mee aan de slag, is het te hefitg, zorg dan voor begeleiding. 

Wil je meer weten over blokkades en hoe je daar zelf op een goede manier mee kunt leren werken? Bekijk dan ook eens:

Oude emotionele ballast

Ons lichaam zit dus vaak vol oude emotionele ballast. Onafgemaakte freeze-reacties die opgeslagen zijn, wachtend tot de natuurlijke cyclus afgemaakt kan worden. Een freeze (of verstarreactie in het Nederlands), ontstaat door het gelijktijdig indrukken van gaspedaal (sympathische actieve stress) en rem (parasympathische ontspanning). Of misschien sta je gewoon al heel erg lang AAN en heb je veel stress. Je voelt het aan:

• Hartkloppingen
• Angst
• Oppervlakkige ademhaling
• Activatie in een split-second

Daarbovenop komen gedachten en mindloops. Zowel bij veel als weinig stressklachten is leren voelen, toelaten en acceptatie heilzaam. Let op: acceptatie is geen passiviteit of opgeven, maar bewust en krachtig omarmen.

Wat je gaat doen met het heel bewust beetje bij beetje te gaan voelen, is veiligheid brengen in jouw zenuwstelsel. Elke keer als je het heel even kunt ervaren door de bril van neutraliteit, via je zintuigen, via het voelen, ben je in feite de lading het aan het verminderen. Het meest veilig om dit te doen is door er een routine van te maken. Een dagelijkse routine waarin je veiligheid voor je lichaam gaat inbouwen, met herhaling en consistentie. Zelf ben ik fan van iedere dag het vervelendste momentje van de dag, dit pas ik zelf ook toe. Door iedere dag een klein moment los te laten, zal je zien dat je emotioneel steeds meer loslaat. Het wordt ook steeds makkelijker en je kunt het uiteindelijk zelfs in het moment. Voelen is dan helemaal niet meer moeilijk, het is geautomatiseerd en gaat vanzelf!

We staan het moeilijke gevoel niet toe omdat we het leuk vinden, maar omdat het ok is en:

The only way out, is through
~Robert Frost ~

De natuurlijke cyclus afmaken: steeds weer openstellen

Wat er zo eng voelt als er zo’n emotie naar de oppervlakte komt, is eigenlijk jouw lichaam dat de natuurlijke cyclus (of beweging) wil afmaken. Jouw lijf spreekt met je en wil je helpen. Emoties komen in cyclussen, emoties willen bewegen, ze willen hun cyclus voltooien. De beweging afmaken (e-motion = in beweging). Breek de beweging niet af, maar blijf je openen ervoor.

Het hoeft niet perfect. Je hoeft alleen BEREID te zijn om je ervaring anders te bekijken. Met neutraliteit, met openheid, met nieuwsgierigheid naar wat zich aandient, met een open hart.

Zo leer je open te gaan staan voor hoe jouw lichaam met je spreekt. Hoe het leven met je spreekt. Het is openstellen, iedere keer weer opnieuw. Iedere keer als je weerstand voelt, herinner jezelf eraan en ga weer openstellen. Dat kan je misschien wel honderden keren per dag moeten doen in het begin, zeker als je flinke klachten hebt. Maar beetje bij beetje kom je er wel, en zo ga je écht voelen.

Het alarm in je lichaam

Bij een ontregeld zenuwstelsel staat het alarm als het ware heel snel aan aan. Je voelt het omdat er snel paniek is in je lichaam, je schrikt snel, of je maakt letterlijk een beweging weg van dat waar jij op aanslaat. De alarmen van jaren geleden gaan af en die proberen gevoeld te worden zodat de beweging af gemaakt kan worden. Die gebeurtenis waar je niet kon ontsnappen, de operatie doe je had, al die kleine ontkenningen van je emoties die je hebt gekend, misschien al als kind. Al die oude lading zat gewoon nog in je systeem, en het is niet in staat om de beweging af te maken en weer terug te gaan naar de uit-stand.

De enige manier dat je een alarm uit kunt zetten is om het naar je bewustzijn te brengen, het te voelen, toe te staan en dan zal het natuurlijk de beweging afmaken. Je hoeft zelf niet naar binnen te gaan om het alarm uit te staan (je hoeft niks te DOEN, enkel er bij te ZIJN). Je creëert een veilige ruimte in jezelf en dan komt het vanzelf naar je toe en dan zal het vanzelf de cyclus afmaken.

Dus met andere woorden: de enige manier om nu iets met dit alarm te doen, is door het moeilijke gevoel of de sensatie in je lichaam toe te laten. Hiermee zet je het alarm overigens vaak niet meteen blijvend mee uit, maar leer je je lichaam dat het weer veilig is en dat het (uiteindelijk) niet maar af hoeft te gaan.

Jouw schaduw

Het makkelijkste is om al jouw fysieke sensaties, gedachten en gevoelens als emoties te gaan zien. Want dat helpt om alles wat er voorbij komt, te gaan zien als oude emotionele lading. Door emoties die je hebt onderdrukt, die dingen die opzij gezet moesten worden, de aspecten van onszelf die we weg hebben geduwd. Dit is alles wat Carl Jung (de vader van de analystische psychologie) onze schaduw noemt.

Het kost heel veel energie om het daar te onderdrukken. Door het toe te gaan laten, de deksel even van de put af te halen, ruimte te gaan maken zodat het in je bewustzijn kan komen kan de beweging worden voltooid, de emotie worden verwerkt.

Deze gedachten en symptomen zijn echo’s van wat gebypassed/omzeild is, en dat is wat er nu in de schaduw staat. Dit zijn emotionele, natuurlijk signalen van dingen die we nooit in staat waren te verwerken, vaak van tientallen jaren geleden.

Wat we dus niet moeten doen als we willen gaan voelen en toestaan is:

–             Een dialoog voelen

–             Ruzie ermee maken

–             Je gedachten overtuigen

Vergeet het maar, dit is als het eindspel. We herkennen gewoon ah daar is een emotie, die gedachte oh dat is ook een emotie, dat gevoel ah dat is ook een emotie. Laat het toe. Laat toe wat er ook naar boven komt. Zodat het bewust en in neutraliteit wordt gevoeld, moment voor moment. We lossen problemen niet op op dit symptoomniveau, we voeden alleen maar de loop als we dat doen. En daarom mislukken onze goedbedoelde pogingen om ons lichaam te kalmeren. Als we proberen het te kalmeren komt het juist naar boven, komt er een piek zodat het de beweging af kan maken, zodat het alarm uit kan. Alles wat in jou voorbij komt — negatieve gedachten, gevoelens, lichamelijke sensaties — is oude survival-lading. Carl Jung noemde dit de schaduw. Het kost veel energie om dit te onderdrukken. Door het gedoseerd toe te laten, komt het in je bewustzijn en kan de emotie verwerkt worden.

We hebben emoties vaak niet bewust onderdrukt. We konden het toen gewoonweg niet aan. We waren te klein, te jong, te overweldigd.

Vertrouw op je lichaam

Je lichaam weet wat het doet. Het is een prachtig en intelligent systeem. Iedere keer dat je een gedachte of sensatie toelaat, geef je je zenuwstelsel het signaal: het is veilig. De angst zelf is niet het probleem. Het is de angst vóór de angst die lijden veroorzaakt. En als je aanwezig blijft, zeg je tegen je systeem: het is oké.

Geen quick fix

Dit is geen quick fix. Vaak is het oude systeem diep geprogrammeerd. Dit is een langzaam proces waarin het zenuwstelsel opnieuw wordt bedraad via neuroplasticiteit. Laat los wat losgelaten wil worden. Soms voel je je even slechter. Dat hoort erbij.

Loslaatreacties zijn normaal

Bij loslaten kan er tijdelijk meer ongemak ontstaan. Bijvoorbeeld:

• Gapen
• Moeheid
• Trillen of schudden
• Hoofdpijn

Het ego probeert dit tegen te houden. Maar door vol te houden in een veilige routine kan echte heling ontstaan. Soms stilletjes, soms intens.

Probeer het niet logisch te begrijpen. Vertrouw op het proces. Zoals een wond vanzelf geneest, weet ook jouw lichaam hoe te genezen.

Als zelfs tekenen ineens een prestatie wordt

Dit gebeurt vaker dan je misschien denkt. Je begint met een ontspanningsoefening en binnen een paar minuten wil je het alweer goed doen. De lijnen moeten netjes. De kleuren moeten bij elkaar passen. Misschien wil je een mooie tekening maken die je zou kunnen bewaren of laten zien. En ineens heb je van je ontspanningsmoment een nieuw project gemaakt.

Als je dit herkent, gebruik het dan als informatie. Want dezelfde patronen zie je vaak ook elders terug.

Altijd je best doen.

Productief willen zijn.

Jezelf vergelijken.

De lat hoog leggen.

Niet zomaar iets mogen doen omdat het fijn is.

Juist dan kan het waardevol zijn om bewust iets te tekenen wat helemaal nergens toe hoeft te leiden.

Je hoeft het zelfs niet te bewaren.

Een stap verder: tekenen wat je voelt

Je kunt tekenen ook gebruiken om te onderzoeken wat er vanbinnen speelt. Stel jezelf bijvoorbeeld eens de vraag:

Als mijn spanning vandaag een vorm of kleur zou hebben, hoe zou die eruitzien?

En begin.

Misschien teken je harde donkere lijnen. Misschien juist iets kleins. Misschien ontstaat er één grote warboel.

Daarna kun je jezelf een tweede vraag stellen:

Wat heeft deze plek in mij nu nodig?

Meer ruimte?

Zachtheid?

Een grens?

Rust?

Beweging?

Warmte?

Voeg dat toe aan je tekening zonder er te veel over na te denken.

Zo hoeft tekenen niet alleen een mentale activiteit te zijn. Het kan ook een ingang worden naar je lichamelijke en emotionele beleving.

Niet alles hoeft met woorden

We proberen veel in ons leven op te lossen door erover na te denken en te praten. Dat is waardevol, maar het is niet de enige ingang naar verandering. Soms weet je lichaam allang dat je over een grens bent gegaan voordat je hoofd dat wil toegeven. 

Soms voel je verdriet zonder precies te kunnen uitleggen waarom.

Soms weet je diep vanbinnen dat er iets moet veranderen, terwijl je rationeel nog honderd redenen kunt bedenken om alles hetzelfde te laten.

Daarom werk ik in mijn begeleiding niet alleen met het mentale niveau. Duurzaam herstel gaat voor mij over de mens als geheel. Over het fysieke lichaam en het herstellen van energie en veiligheid. Over emoties die ruimte mogen krijgen. En ook over gedachten, overtuigingen en patronen. Of zingeving en de vraag wat werkelijk bij je past.

En uiteindelijk ook over persoonlijk leiderschap: leren luisteren naar die informatie en ernaar durven handelen. Een eenvoudige oefening als mindful tekenen kan soms verrassend duidelijk laten zien hoe jij in het dagelijks leven met jezelf omgaat.

Drie andere manieren om mindful te tekenen

Je hoeft niet altijd vrij te tekenen. Probeer bijvoorbeeld eens:

1. Eén lijn

Zet je pen op het papier en probeer vijf minuten te tekenen zonder hem van het papier te halen. Volg rustig wat er ontstaat.

2. Herhalende vormen

Teken langzaam cirkels, blaadjes, golven, spiralen of andere eenvoudige vormen. Herhaling kan prettig zijn wanneer je hoofd erg actief is.

3. Tekenen in de natuur

Neem een klein schetsboek mee tijdens een wandeling. Ga ergens zitten en teken niet wat je denkt dat je ziet, maar kijk echt. Naar de vorm van een blad, de nerven, de stam van een boom of de beweging van gras.

Je hoeft geen natuurtekening te maken.

Het kijken is de oefening.

Hoe vaak moet je mindful tekenen?

Daar bestaat geen perfecte frequentie voor.

Tien minuten kan al genoeg zijn om even een ander tempo te ervaren. Misschien vind je het prettig om het dagelijks te doen. Misschien gebruik je het juist wanneer je merkt dat je hoofd erg vol zit.

Maak er vooral geen nieuwe verplichting van.

Het doel is niet:

Ik moet iedere dag mindful tekenen omdat dat goed voor mij is.

Het doel is eerder:

Wat zou mij op dit moment helpen om weer even bij mezelf te komen?

Soms is dat tekenen.

Een andere keer wandelen, bewegen, ademhalen, de natuur ingaan, muziek luisteren of gewoon even niets doen.

Herstel zit uiteindelijk niet in één perfecte techniek. Het zit in steeds beter leren herkennen wat jouw systeem nodig heeft en jezelf toestemming geven daarnaar te handelen.

Mindful tekenen bij stress of burn-out

Wanneer je langdurig gespannen, uitgeput of overprikkeld bent, kan mindful tekenen een fijne ondersteunende oefening zijn.

Maar een burn-out ontstaat meestal niet doordat iemand te weinig ontspanningsoefeningen doet.

Daaronder kunnen veel verschillende factoren liggen: langdurige belasting, perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel, moeite met grenzen, onverwerkte emoties, gebeurtenissen uit het verleden, werkdruk, relaties, verlies van zingeving of jarenlang voorbijgaan aan je eigen behoeften.

Daarom kijk ik bij stress- en burn-outcoaching breder.

Niet alleen naar: hoe krijg ik mijn klachten zo snel mogelijk weg?

Maar ook naar:

Wat probeert mijn lichaam mij duidelijk te maken?

Welke patronen houden de spanning in stand?

Wat draag ik al te lang mee?

Waar ga ik steeds over mijn eigen grens?

En hoe wil ik mijn leven eigenlijk vormgeven als ik niet meer alleen vanuit moeten en volhouden leef?

Dat is de beweging van herstellen naar werkelijk veranderen.

Wil je meer rust ervaren?

Merk je dat je veel in je hoofd zit, moeilijk tot rust komt of steeds opnieuw over je eigen grenzen gaat?

Dan kan het waardevol zijn om niet alleen naar de klachten te kijken, maar naar het geheel.

In mijn coaching werken we fysiek, emotioneel en mentaal en kijken we waar passend ook naar zingeving, oude patronen en persoonlijk leiderschap. Niet volgens één vast protocol, maar vanuit wat jij nodig hebt om weer meer rust, energie en regie te ervaren.

De sessies vinden plaats in de natuur rondom Waalwijk of online.

Je kunt vrijblijvend kennismaken om samen te onderzoeken wat er speelt en welke begeleiding daarbij past.